Cytat na dobry TYdzień | Dorota Kłuszyńska

Dorota Kłuszyńska z domu Pilcer (ur. 1876 w Tarnowie, zm. 1952 w Warszawie) – polska działaczka społeczna i feministka, senator z listy PPS i Centrolewu w latach 1925–1935 oraz posłanka na Sejm w latach 1947–1952. Od 1948 do 1952 przewodnicząca Zarządu Głównego TPD.

Urodziła się w rodzinie żydowskiej jako Dora Pilcer, córka Ignacego Pilcera i Barbary. Ukończyła gimnazjum w Tarnowie. W latach 1893–1895 była wolną słuchaczką na wydziale ekonomii Uniwersytetu Wiedeńskiego. Od 1896 zamężna z Henrykiem Kłuszyńskim, lekarzem i działaczem socjalistycznym. W 1900 wstąpiła do PPSD, a od 1911 była członkiem zarządu tej partii, zaś w latach 1911–1919 także członkiem jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W okresie I wojny światowej działała w Lidze Kobiet. Organizowała i propagowała socjalistyczny ruch kobiecy w Polsce, między innymi jako redaktorka „Głosu Kobiet”. Broniła polskości Śląska Cieszyńskiego, a w latach 1918–1920 była członkiem Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. 23 stycznia 1919 brała udział w obronie dworca w Boguminie przed nacierającymi wojskami czechosłowackimi.

W okresie międzywojennym czynnie działała w PPS, między innymi w latach 1919–1939 jako członek Rady Naczelnej PPS oraz od 1928 członek CKW PPS. Od 1919 aż do końca II Rzeczypospolitej była przewodniczącą bądź wiceprzewodniczącą Centralnego Wydziału Kobiecego PPS. Redagowała także „Głos Kobiet” oraz „Zawodową Opiekę Społeczną”. Dorota Kłuszyńska działała również w międzynarodowym ruchu socjalistycznym – od 1928 jako przedstawicielka PPS w II Międzynarodówce. Zasiadała w licznych socjalistycznych organizacjach społecznych, między innymi w Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego jako członek Zarządu Głównego i przewodnicząca oddziału warszawskiego, RTPD, Robotniczym Towarzystwie Służby Społecznej.

25 grudnia 1925 złożyła ślubowanie i objęła mandat senatorski w miejsce zmarłego Ksawerego Praussa. Była wybierana do Senatu też w 1928 (Senat II kadencji – z listy PPS z województwa warszawskiego) i 1930 (Senat III kadencji – z listy Centrolewu). W II i III kadencji pracowała w senackiej komisji gospodarstwa społecznego i skarbowo-budżetowej.

Działała w założonej przez Tadeusza Boya-Żeleńskiego Poradni Świadomego Macierzyństwa wraz z dr Justyną Budzińską-Tylicką oraz dr. Hermanem (Henrykiem) Rubinrautem.

Na XXIV Kongresie PPS w lutym 1937 wybrana do Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. W okresie wojny ukrywała się do 1942 w Warszawie, a następnie na wsi pod Grójcem, gdzie uczestniczyła w tajnym nauczaniu. Od 1943 była członkiem Centralnego Kierownictwa Ruchu PPS-WRN. W 1945 wraz Zygmuntem Żuławskim uczestniczyła w tworzeniu odrębnej od „lubelskiej” PPS Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej.

Po wojnie działała w TPD i podporządkowanej władzom komunistycznym („lubelskiej”) PPS. Do Sejmu Ustawodawczego została wybrana w 1947 z okręgu 34 (Gniezno) i zasiadała w komisjach Pracy i Opieki Społecznej, Skarbowo-Budżetowej oraz Spraw Zagranicznych.

Od 1948 członek PZPR. Weszła w skład Komitetu Centralnego PZPR. W wyborach do Sejmu PRL I kadencji 26 października 1952 uzyskała mandat poselski w okręgu nr 2 (Pruszków), jednak nie objęła go z powodu śmierci 22 listopada 1952.

W 1938 ubiegała się o przyznanie Medalu Niepodległości, jednak jej wniosek nie został uwzględniony. W 1947 wniosek Zarządu Głównego RTPD o przyznanie jej Złotego Krzyża Zasługi został odrzucony.

 

Wybrane publikacje:

Ważność zagadnień kobiecych, w: Czy kobieta ma być wyzwoloną czy niewolnicą?, Warszawa 1937.

Co Polska Ludowa dała kobietom, Warszawa 1950.

Walkę z alkoholizmem wygramy! : (zarys programu walki z alkoholizmem), Warszawa 1950.

Źródło: Wikipedia