HERSTORIE | O POZNANIANKACH


Tajemnica sekretarzyka, czyli Z pamiętnika Poznanianki

Donata Dominik-Stawicka

Wielkopolska jak serce leży po lewej stronie. Serce Wielkopolski bije mocno. Od zawsze. Jej znakiem orzeł biały na tle czerwonym. Ma złoty dziób i szpony. Patrzy w lewo. Dumnie. XIX wiek – Anna Miśkiewicz, Poznanianka z krwi i kości chciałaby pogodzić szczęście osobiste ze szczęściem ojczyzny. W jej czasach jest to niemożliwe. Mimo to, wyrzekając się uczuciowych porywów, Anna z podziwu godnym zapałem spisuje losy swojej rodziny. Ta powieść to kawał narodowej historii. Wzloty i upadki. Wielkie postacie z historii Polski i losy szlachecko-mieszczańskiego rodu. Żyją jak my dziś, troszczą się o byt codzienny i jeszcze… żeby Polska była Polską. Dla wszystkich, dla których przeszłość jest żywa!

Wydawnictwo: Skrzat | Rok wyd.: 24.1.2018 | ISBN: 978-83-7915-528-6

O książce (PDF) >>> 

W księgarni Gandalf >>>


Ach, ten gorset!

Karolina Tomczyk-Kozioł, Agnieszka Urbańska

O modzie mówi się, że jest zmienna, o elegancji zaś – że ponadczasowa. Choć moda bywa ulotna, dziewiętnastowieczni Poznaniacy chętnie za nią podążali, a ich garderoby niewiele różniły się od tych eksponowanych w Paryżu, Wiedniu czy niedalekim Berlinie. W co zatem ubierały się poznańskie elegantki od początku XIX wieku do wybuchu Wielkiej Wojny? Jak nosili się wytworni mężczyźni? I czy w XIX wieku istniała moda dziecięca?
Autorki książki, bibliotekarki z Działu zbiorów specjalnych Biblioteki Raczyńskich, przybliżają nie tylko kwestie ówczesnej mody. Opowiadają także o tym, jak powstawała odzież, kto trudnił się krawiectwem, skąd czerpano pomysły i w końcu – gdzie w Poznaniu można było zadać szyku. Niewątpliwą zaletą publikacji jest zebrana w niej bogata ikonografia: XIX-wieczne ryciny, fotografie, wycinki prasowe, reklamy i anonse.

Wydawnictwo: Święty Wojciech | Rok wyd.: 2017 | ISBN: 978-83-8065-187-6

Strona wydawnictwa >>>


Iłła. Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie

Joanna Kuciel – Frydryszak

Emancypantka, katoliczka, na pewnym etapie socjalistka.

Debiutem poetyckim zrobiła furorę. Zachwycił się nim Stefan Żeromski, a Jarosław Iwaszkiewicz na zawsze pozostał jej wiernym czytelnikiem. Skamandryci odbyli do niej pielgrzymkę, aby przystała do ich grupy. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec nie raz prosiły ją o radę. Jej przekład Anny Kareniny okrzyknięto kongenialnym, a spory z redaktorami przeszły do legendy. Oprócz tego tłumaczyła z angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, rumuńskiego i węgierskiego.

Dziś jednak najczęściej pamięta się o niej jako o sekretarz Józefa Piłsudskiego. Ona sama także bardziej od wierszy ceniła swoją karierę urzędniczki, dumna, że może służyć Polsce. A była to wielka dama i nietuzinkowa osobowość. „Jest ekscentryczna. Mówi zawsze, co innego, niż się oczekuje, wprost uosobienie przekory”, pisała o niej Maria Dąbrowska.

Iłła to opowieść o niemal stuletnim życiu kobiety niezwykłej, a także zapis czasów i zmagań z przeciwnościami: sieroctwem i samotnością, piętnem nieślubnego dziecka, wolnością i zniewoleniem, namiętnością i wycofaniem.

 

Wydawnictwo: Marginesy | Rok wyd.: wrzesień 2017 | ISBN: 978-83-65780-54-6


Wojenne związki. Polki i Niemcy podczas okupacji.

Maren Roeger

Poruszający obraz relacji Polek z Niemcami podczas drugiej wojny światowej. Długo przemilczana strona niemieckiej okupacji. W okupowanej przez III Rzeszę Polsce Niemcom zabroniono nawiązywania wszelkich kontaktów seksualnych z Polkami. Mimo to ani Wehrmacht, ani SS nie potrafiły skutecznie egzekwować tego zakazu. Maren Röger w swojej książce opisuje kontakty dobrowolne, ale też liczne gwałty i brutalne wymuszenia oraz sytuację panującą w domach publicznych utrzymywanych przez wojsko, w których kobiety zmuszane były do prostytucji. Przedstawia wstrząsające losy kobiet, padających ofiarą brutalnych przestępstw seksualnych. Opowiada też o parach, które połączyła miłość i o rozpaczliwych próbach uzyskania przez nie pozwolenia na ślub.

Książka wyróżniona Fraenkel Prize in Contemporary History 2014.

Maren Röger, ur. w 1981 roku, studiowała kulturoznawstwo i historię w Lüneburgu i Wrocławiu, doktoryzowała się na Uniwersytecie Justusa Liebiga w Giessen. W latach 2010-2015 była pracownikiem naukowym w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie. W 2015 roku objęła stanowisko profesora na Uniwersytecie w Augsburgu.

 

Wydawnictwo: Świat Książki | Rok wyd.: 2016 | ISBN: 9788380313354


Gosia i jej dzieci

Iris May

Berlin, początek XX wieku. Grete, nazywana później Gosią, otrzymuje w posagu od swojego ojca życiową mądrość: „W życiu możesz stracić wszystko, nie trać tylko ducha!”. Wtedy nie zdaje sobie sprawy, jak często będzie powtarzać te słowa. W życiu traci bowiem wszystko, co dla niej najważniejsze.
Gosia w jednej z berlińskich kawiarenek spotyka swoją wielką miłość, syna bogatych przemysłowców z Poznania leżącego w pruskim zaborze. Opuszcza Berlin i przenosi się do rodzinnego domu ukochanego. Młodzi biorą ślub, ale dla rodziny męża prosta dziewczyna z Berlina do końca pozostanie znienawidzoną Prusaczką.
Wkrótce wybuch pierwszej wojny światowej na zawsze rozdziela małżonków. Ich dzieci, Romek i Hela, wyrastają w zupełnym rozdarciu między dwoma narodowościami. W obliczu nadchodzącej drugiej wojny muszą zdecydować, po czyjej stoją stronie.

Wydawnictwo: Dobra Literatura | Rok wyd.: 2015 | ISBN: 9788365223234

Strona wydawnictwa >>>


Szlaki kobiet | Przewodniczka po Polsce emancypantek

Red. Ewa Furgał

“Szlaki kobiet. Przewodniczka po Polsce emancypantek” pod red. Ewy Furgał jest pierwszą taką książką, która zbiera trasy śladami historii kobiet po różnych miejscowościach w Polsce. Dotychczas udostępniałyśmy nasze prace, trasy lub szlaki osobno w różnych materiałach, a tym razem przedstawiamy je wspólnie, w jednym, bogato ilustrowanym tomie. Przedstawiamy propozycje spacerów przypominających emancypantki z Gdańska, Konina, Krakowa, Łodzi, Milanówka, Poznania, Warszawy, a także trasy śladami historii kobiet żyjących na wsiach.
W książce Autorki opowiadają o swoich bohaterkach w powiązaniu z przestrzenią, snują opowieści współczesne i przeszłe, radosne i trudne, wypełniając luki i białe plamy historii – tej nauczanej w szkołach i tej przedstawianej w przewodnikach turystycznych, tej „kanonicznej”. Szlaki kobiet to Przewodniczka po historiach kobiet, napisana przez kobiety żyjące w tych przestrzeniach współcześnie, odtwarzające i przepisujące na nowo historie kobiet z przeszłości.

Wydawnictwo: Fundacja Przestrzeń Kobiet | Rok wyd.: 2015 | ISBN: 9788393713059

Fundacja Przestrzeń Kobiet >>>


Byleby Irenka mówiła po polsku… Z nieznanej „poznańskiej” korespondencji Marii Skłodowskiej-Curie do Janiny Dygat

Dnia 10 grudnia 2011 roku minie setna rocznica wręczenia Nagrody Nobla największej polskiej uczonej – Marii Skłodowskiej-Curie. Jubileusz ten stał się okazją do ustanowienia przez Sejm RP roku 2011 Rokiem Marii Skłodowskiej-Curie. Uniwersytet im. Adama Mickiewicz a w Poznaniu w sposób szczególny wiąże pamięć o tej wybitnej postaci. Polska noblistka jest bowiem nie tylko pierwszą uczoną, ale w ogóle pierwszym naukowcem obdarzonym godnością doktora honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego. Nadanie tego zaszczytnego tytułu nastąpiło w roku 1922, a zatem na kilka lat wcześniej, niż uczynił to Uniwersytet Jagielloński i Politechnika Warszawska.
Choć noblistka nigdy nie zagościła w Poznaniu, to co pewien czas odkrywamy nieznane dotąd ślady jej związków ze stolicą Wielkopolski. „Poznańskie” pamiątki po Wielkiej Uczonej traktujemy ze szczególnym pietyzmem. Niezwykle budujący jest fakt, iż pamięć o polskiej noblistce kultywowana jest także wśród młodego pokolenia poznaniaków, członków społeczności uniwersyteckiej, czemu daje m.in. wyraz autor niniejszego opracowania. Doktorant na Wydziale Historycznym UAM przytacza treść i okoliczności powstania dwóch niezwykle interesujących listów Marii Skłodowskiej-Curie, adresowanych do jego prababci Janiny Dygat – zapomnianej nauczycielki, tłumaczki i działaczki społecznej. Ta ostatnia niemal równolegle z uczoną uczęszczała na Sorbonę, następnie udzielała lekcji języka polskiego najstarszej jej córce Irenie (również przyszłej noblistce), by w końcu osiąść na stałe w Poznaniu.

Wydawnictwo: UAM | Rok wyd.: 2011 | ISBN: 978-83-232-2317-7


Poznanianki. Kronika Miasta Poznania

W czasach wojującego feminizmu, parytetów, marszów równości, walki o równouprawnienie kobiet i płac wydaje się oczywistym, że Kronika Miasta Poznania nie mogła pozostać obojętna na tak gorący temat. Ograniczenia wynikające z przez lata kształtowanej świadomości o roli kobiety w społeczeństwie i rodzinie, brak dostępu do szkół wyższych powodowały, że w przeszłości niewiele kobiet funkcjonowało w życiu publicznym. O niektórych poznaniankach opisanych w tym tomie wielu z nas słyszało, ale niewielu wie, co robiły, kim były, jakich dzieł dokonały, np. Konstancja Raczyńska, bł. Natalia Tułasiewicz czy siostra Sancja beatyfikowana przez papieża Jana Pawła II 2002 roku. Kronika traktuje głównie o nieżyjących już poznaniankach. Warto przypomnieć ich życiorysy, by wiedzieć, jak duży wpływ miały na życie miasta.

Wydawnictwo: Miejskie Posnania | Rok wyd.: 2011 | EAN: 977013735501403


Wanda Błeńska. Spełnione życie

Joanna Molewska, Marta Pawelec

Zmarła w wieku 103 lat, ale nawet po setnych urodzinach można było codziennie spotkać ją w tramwaju. I u dominikanów, na Mszy Świętej. Jej kalendarz był zawsze zapełniony. Nikomu nie odmawiała spotkania. Wiele osób chciało jej słuchać. Dlaczego? Bo wystawiała receptę na szczęśliwe życie. Przeżyła dwie wojny światowe, uwięzienie za działalność w AK, mrok polskiego komunizmu, chwile strachu w Ugandzie, w której posługiwała chorym przez 43 lata. Kobieta odważna. Lekarka, misjonarka, Matka Trędowatych, “Ambasador Misyjnego Laikatu”, jak określił ją bł. Jan Paweł II. Nie bała się realizować swoich marzeń. Zawierzona całkowicie Panu Bogu z anielskim uśmiechem powtarzała: “Jeśli macie dobre, świetlane pomysły, to je pielęgnujcie. Nie dajcie im zasnąć, nie odrzucajcie ich”.

Nniejsza książka to rozmowa z doktor Wandą Błeńską – jedną z najpiękniejszych postaci polskiej medycyny, polskich misji, polskiego Kościoła…

Patronat: Przewodnik Katolicki, Duchowy.pl

Wydawnictwo: Wydawnictwo Świętego Wojciecha | ISBN: 978-83-7516-435-0


Ryksa Piastówna, Królowa Czech i Polski

Małgorzata Duczmal

Ryksa Piastówna (1288-1335) miała życie tyleż barwne, co burzliwe.
Urodzona w Poznaniu jako jedyne dziecko księcia wielkopolskiego, później króla Polski Przemysła II, tytułowała się z dumą „bis regina” – dwukrotna królowa, poślubiła bowiem dwóch kolejnych władców Czech, Wacława II Przemyślidę, koronowanego w roku 1300 również na króla polskiego, i Rudolfa Habsburga. Była królową nie tylko Czech, ale i Polski!
Ryksa charakterem i działalnością wykraczała poza ramy wyznaczone kobiecie przez społeczeństwo średniowieczne. Ceniła niezależność. Nie stroniła od polityki. Przejawiała zainteresowania artystyczne, była fundatorką dzieł sztuki. Nazywana „piękną Polką” stała się też bohaterką skandalicznego jak na owe czasy romansu!

Wydawnictwo: Manuskrypt | Rok wyd.: 2010 | ISBN: 978-83-923110-1-9


Grzeszne Miasto

Maria Rataj

“Poznań, to miasto przygarnęło mnie do siebie. Zależnie od kaprysu to gnało ulicami do utraty tchu, skręcając kiszki z głodu, to niby ostatni sadysta odsłaniało przed młodocianymi oczyma dzieje grzechu, jęk ciemnych zaułków, lub oczarowało blaskiem neonów i dobrobytu.
Nie tylko w mieście miałam rodzica, bo znalazłam prócz rodzonej, jeszcze drugą matkę, Wartę. Ukochałam ją ponad wszystko, a gdy okrutne miasto odbierało mi radość życia, gdy doprowadzało do rozpaczy, u niej znajdowałam zawsze ukojenie. To ona chłodziła swym zimnym dotykiem me rozpalone gorączką ciało, to ona przyjmowała gorzkie łzy bólu i rozpaczy i wreszcie ona otwarła mi oczy na piekło. Nad Wartą dumałam w ciemne, długie wieczory, zachwycając się pięknem, często nieludzkiego, miasta. Nad Wartą siedziałam skoro świt, by oglądać wyłaniające się miasto w złotych promieniach słońca, które mi wówczas słało uśmiechy odblaskiem tysiąca szyb i smukłych wież, by potem wrócić z powrotem i znów cierpieć lub radować się. Tak więc mając podwójnych rodziców, byłam jednak sierotą i w najcięższych chwilach życia zawsze samotną, zdaną tylko na siebie.”

Wydawnictwo: Kwartet | Rok wyd.: 2007 | ISBN: 9788360069608


Dziennik : fragmenty wielkopolskie 1919-1933

Janina z Puttkamerów Żółtowska

Dziennik Janiny Żółtowskiej powstawał w ciągu 31 lat – od 1905 do 1936 roku. Do niniejszej publikacji wybrane zostały “wielkopolskie” fragmenty, tzn. z okresu, gdy małżonkowie Żółtowscy przebywali w Poznaniu. Zapisy Janiny Żółtowskiej są “dziennikiem sensu stricto, częstokroć zbliżają się charakterem do kroniki. Życie dokumentowane jest tu na bieżąco, a zdarzenia przedstawiane z bliskiej perspektywy czasowej […] Tematyka dziennika jest różnorodna, a obok opisów wydarzeń, w których autorka uczestniczyła lub znała je z bezpośrednich relacji, są plotki i domniemania. Nie ma natomiast roztrząsania kłopotów codziennej, życiowej krzątaniny…” – czytamy we wstępie.

Wybór, opracowanie i wstęp Barbara Wysocka.

Wydawnictwo: WBPiCAK | Rok wyd.: 2003 | ISBN: 83-85811-66-4


Emilia Sczaniecka 1804-1896

Marek Rezler

W XIX w. żyło wiele wybitnych Polek, zasłużonych w walkach o wyzwolenie Polski od zaborców i odzyskanie niepodległości, ale wśród nich szczególne zasługi ma tytułowa bohaterka opracowania. Wyróżnia ją kilka cech, w tym pochodzenie z rodziny sięgającej korzeniami do czasów średniowiecza, życie przez cały prawie wiek XIX, aktywne uczestnictwo we wszystkich wydarzeniach związanych z polskimi walkami o wyzwolenie narodowe, szczery demokratyzm, głęboki patriotyzm oraz rzadko spotykana praca społeczna w różnych dziedzinach życia. Była osobą gruntownie wykształconą, znającą kilka języków, ciekawą świata i podróżującą po krajach Europy, a także interesującej urody. […]

Zbliżająca się setna rocznica śmierci jest sprzyjającą okazją do oddania w ręce czytelników nowego opracowania. Dobrze się stało, że tego zadania podjął się historyk świetnie znający wiek XIX i polskie powstania.

Praca napisana jest świetnie pod względem stylistycznym, cechuje ją wyjątkowo żywa narracja i obrazowość opisywanych wydarzeń. Będzie to zajmująca lektura dla każdego czytelnika, do którego rąk trafi. Należy się spodziewać, że nie tylko historycy, a także szeroki ogół społeczeństwa dziejami i osiągnięciami Sczanieckiej się zainteresuje

Wydawnictwo: Krajowa Agencja Wydawnicza | Rok wyd.: 1984 | ISBN: 9788385811367